Srbi u dolini Neretve uznemireni su i ogorčeni nakon saznanja da je Opštinski sud u Mostaru u zemljišnim knjigama upisao da je „država“ vlasnik dva pravoslavna groblja u mostarskom naselju Vrapčići, kao i kapele i crkve čiji je dosadašnji posjednik bila Srpska pravoslavna crkvena opština.

Pravoslavno groblje u Vrapčićima, poznato kao „Kraljevina“, sa kapelom (k.č. 2059) u blizini nekadašnjeg Kombinata „Đuro Salaj“, kao i groblje „Podvornica“ u gornjim Vrapčićima (k.č. 1209) sa crkvom, upisani su u grunt kao društveno vlasništvo. Ovakav upis, kako se navodi, izvršio je zemljišnoknjižni referent Opštinskog suda u Mostaru Meadin Balavac.

Odbor za zaštitu prava Srba u Federaciji BiH saopštio je da je upis „države“ na imovinu Srpske pravoslavne crkve izvršen tokom procesa takozvane harmonizacije zemljišnih knjiga i katastra za katastarsku opštinu Vrapčići.

Ističu da je u katastarskoj evidenciji kao posjednik jasno navedena Srpska pravoslavna crkvena opština i da je sud, imajući pristup toj dokumentaciji, morao utvrditi da se radi o pravoslavnim grobljima i crkvenoj imovini. Cilj harmonizacije, kako dodaju, trebalo je da bude usklađivanje stvarnog stanja na terenu sa podacima u zemljišnim knjigama.

Mještanin Vrapčića Drago Antelj kaže da su se njegovi preci oduvijek sahranjivali na tom mjestu i da nadgrobni spomenici svjedoče o vjekovnom kontinuitetu. „Imamo spomenika od prije dva vijeka u našem groblju. Naši ljudi su davali zemlju, a uvijek smo je smatrali našom i crkvenom. Nikada se nije postavljalo pitanje čije je. U tom groblju se sahranjuju Antelji, Vučići, Kuzmani, Šanjevići. Nikada nismo mogli pomisliti da se nešto ovakvo može desiti. Ovo je strašno. Nije nimalo dobro. Nismo zabrinuti samo mi već sav srpski narod u dolini Neretve. Ljudi se pitaju šta nas čeka i šta će sutra biti“, kaže Antelj.

Sličnu zabrinutost izražava i Milan Bovan iz Vrapčića. „Evo sad saznah da su mi ćaćin, majčin, sestrin, čukundjedov i grobovi pola familije postali vlasništvo BiH. Danas je to još uvijek groblje, za par godina će biti građevinsko zemljište“, upozorava Bovan.

Branko Milović, koji više od šest decenija živi u neposrednoj blizini groblja, ističe da se Srbi na tom mjestu sahranjuju već oko 200 godina. „Ovdje su sahranjeni ljudi rođeni 1804. godine, pa do danas. Iz medija sam čuo da su nam groblje upisali na državu. Ovo je nerazumljivo. Ovo je uvijek pripadalo Crkvenoj opštini. Na osnovu čega, ništa nije jasno“, kaže Milović.

On dodaje da su mještani i prije rata kupovali zemlju kako bi se groblje „Kraljevina“ proširilo. „Niko se ne može osjećati prijatno ako se nešto uzima na ovaj način. Kako onda biti siguran u život i opstanak, kakva je to sigurnost“, pita se Milović.